کیت PRP برند شمس SAPT دارای مجوز وزارت بهداشت

برای به دست آوردن بهترین نتیجه از انجام پی ار پی در اولین قدم باید یک کیت مناسب تهیه کنیم. برای تهیه آن کیت باید بدانیم یک کیت پی ار پی استاندارد چه مشخصاتی دارد. انجام prp زمانی ارزشمند است که پلاکت هم با غلظت مناسب و هم با کیفیت مناسب تهیه شود. در غیر اینصورت، خونی که از بیمار گرفته می شود، دردی که بیمار برای تزریق prp تحمل می کند، هزینه ای که بیمار بابت انجام آن پرداخت می کند، زحمات تکنسین و اعتبار پزشک همه بی از بین می رود. پس باید از بهترین متریال و با بهترین تکنیک انجام شود. یک کیت پی ار پی مجموعه ای از وسایل لازم برای انجام پی ار پی در یک نفر است که شامل لوله آزمایش، ماده ضدانعقاد، سرنگ، سرسوزن و اسکالپ خونگیری است.

قبل از توضیح در باره کیت پی ار پی استاندارد اول بدانیم prp چیست. PRP یا پلاسمای غنی شده از پلاکت در واقع محلولی از پلاسمای خون است که درصد پلاکت های داخل آن چند برابر شده است. پلاکت ها جزء کوچکی از  علاوه بر داشتن نقش اصلی در انعقاد خون دارای فاکتورهای محرکی هستند که با فعال کردن سلولهای بنیادی می توانند روند ترمیم بافت در ناحیه را تسریع کنند.

نکته مهم در مورد پلاکت های خون این است که

پی آر پـی (Plasma Rich Platelet= PRP ) در لغـت بـه معنـی پلاسـمای غنـی از پلاکـت اسـت. پی آر پـی در واقـع یـک محلـول اسـت؛ محلـول پلاسـمای طبیعـی کـه از خـون جـدا و پلاکـت آن تغلیـظ شـده اسـت. روش درمـان بـا پی آر پـی بـه تکنیکـی گفتـه می‌شـود کـه ابتـدا ایـن محلـول تهیـه و سـپس بـرای مصـارف درمانـی بـه محـل موردنظـر تزریـق یـا منتقـل می شـود.

معجزه پی آر پی : پلاکت چیزی فراتر از انعقاد

پلاکـت یکـی از اجـزای خـون و نـام آن یـادآور انعقـاد خونریـزی اسـت. از دیربـاز نقـش ایـن سـلول مهـم در بنـد آوردن خونریـزی در جراحـات شناخته شـده بـود. سـال ها دانشـمندان بـه دنبـال یافتـن معمـای ترمیـم زخـم بودنـد. پوسـت بـدن پـس از بریدگـی و جراحـت ترمیـم می یابـد و دربسـیاری از مـوارد حتـی آثـاری از زخـم برجـای نمی مانـد. چـه عواملــی می توانــد در ایــن مهــم نقــش داشــته باشــد. اگــر معمــای ترمیــم Healing حــل شــود آیــا از آن ظرفیــت می تـوان در بازسـازی و بهبـود سـایر مشـکلات ازجملـه زخم هـای مزمـن، پاتولوژی هـای تخریبـی بـدن مثـل آرتـروز یـا حتـی در تجدیـد و تقویـت برخـی از بافت هـا اسـتفاده کـرد؟

در ســال های اخیــر بــه ایــن مهــم دســت یافتنــد کــه پلاکــت به غیــراز نقش آفرینــی در رونــد انعقــاد، رل مهمــی در ترمیـم و Healing زخـم ایجاد شـده دارد. تحقیقـات بعـد نشـان داد پلاکـت عامـل اصلی ترمیـم زخـم اسـت و بیـش از 1100 پروتئیــن در پلاکــت وجــود دارد کــه در فرآینــد بازســازی بافت‌هــای آســیب دیده نظیــر تمایــز ســلول‌های بنیــادی، شــکل‌گیری ماتریکــس، رگ زایــی، ســنتز کاژن و مــوارد دیگــر نقــش دارد. اســتفاده از پلاکــت ابتــدا در جراحی هــای ارتوپــدی، پلاســتیک، دندانپزشــکی شــروع شــد و امــروزه در بســیاری از رشــته های پزشــکی ازجملــه درمـان انـواع آسـیب های ورزشـی، زخم هـای مزمـن ایسـکیمیک و دیابتیـک، درمـان نازایـی در فرآینـد لانـه گزینـی جنیـن در IVF، درمـان ریـزش مـو و جوان سـازی پوسـت در طـب زیبایـی جایـگاه خاصـی پیداکـرده اسـت. باگذشـت زمـان و پیشـرفت روز افـزون تکنولـوژی در فراینـد تهیـه و اسـتخراج ایـن سـلول مهـم، پیش بینـی می شـود در سـایر عرصه هــای پزشــکی و درمانــی نیــز حضور یابــد.

نقــش پلاکــت در موضوعــات فــوق مشخص شــده اســت امــا مهــم روش و تکنیــک اســتخراج آن اســت کــه بایــد به درسـتی انجـام شـود. بنابراین باید روش درسـت تهیـه و اسـتفاده از پلاکـت را یاد بگیریم.

پلاکت هـا کمتــر از یــک درصــد از خــون را تشــکیل می دهنــد، لــذا به صــورت خالــص قابــل جداســازی نیســتند؛ بنابرایــن بایــد قسـمتی از خـون کـه تراکـم پلاکـت در آن بیشـتر باشـد را جـدا کنیـم. 55 درصـد از حجـم خـون را پلاسـما کـه آب میـان بافتـی خـون اسـت، 45 درصـد را گلبول هـای قرمـز و کمتـر از یـک درصـد را مجمـوع پلاکـت و گلبول هـای  ســفید تشــکیل می دهــد. بــرای جداســازی پلاکــت کــه درصــد ناچیــزی از خــون اســت بایــد ابتــدا گلبول هــای قرمــز را از پلاســما جــدا کنیــم و در مرحلــه بعــد پلاکت ها را در پلاســما متراکــم کــنیم. این جداسازی براساس وزن مولکولـی سـلول ها و بـا دسـتگاه سـانتریفیوژ انجـام می شـود.

تکنیک تهیه پی ار پی

مطالعـات علمـی نشـان داده اسـت کـه روش تهیـه PRP در مؤثـر بـودن درمـان بسـیار اهمیـت دارد. تهیـه PRP بایـد به گونــه ای باشــد کــه پلاکت هــا آســیبی نبیند. زیــرا پلاکت هــا بــه اســترس بســیار حســاس بــوده و اگــر در حیــن جداسـازی درسـت جـدا نشـود، مثـلا در حیـن تهیـه رگ آسـیب ببینـد پلاکـت بلافاصلـه فاکتورهـای رشـد خـود را رهـا می کنــد تــا خونریــزی رگ را کنتــرل و بافــت آســیب دیده را ترمیــم کنــد درنتیجــه ایــن پلاکــت فعال شــده بــه درد مصــرف درمانــی نمی خــورد زیــرا پروســه درمــان و تحریــک فیبروبلاســت هــا اتفــاق نمی افتــد.

استانداردهای تهیه پی آر پی

پلاکـت بـه اسـترس بسـیار حسـاس اسـت. بـرای تهیـه یـک محلـول PRP باکیفیـت بایـد در ابتدا پلاکـت از خـون سـالم گرفتـه شـود. زیرا آسـیب پلاکـت منجــر بــه فعــال شــدن آن و رهاســازی گرانول هــای حــاوی فاکتورهــای رشــد بــه داخــل پلاســما می شــود. بعد از تغلیظ سازی و درست زمانی که قرار است تزریق انجام شود، باید پلاکت را فعال کرد تا ادامه روند پروسه ترمیم در بافت انجام شود.

هــر اشــتباه یــا بی دقتــی باعــث از دســت رفتــن کیفیــت محلــول و درنتیجــه بی تأثیــر شــدن آن می شــود.  هــدر دادن خــون، وقــت و هزینــه بیمــار ازیک طــرف، بی نتیجــه مانــدن درمــان و بی اعتبــار شــدن پزشــک از  طـرف دیگـر می توانـد پیامـد سـوء سـهل انگاری در ایـن تکنیـک باشـد. مراحـل تهیـه پـی آرپـی شـامل گرفتـن خـون، سـانتریفیوژ خـون و جداسـازی پاکـت اسـت؛ بنابرایـن اسـتانداردهایی کـه بایـد رعایـت شـود شـامل:

• خون گیـری صحیـح
• اسـتفاده از تجهیـزات و ابزارهای مناسـب
• اجـرای صحیـح دسـتورالعمل تغلیظ پلاکت

تجهیزات و ابزارهای مناسب شامل ضد انعقاد مناسب، لوله خونگیری مناسب، دستگاه سانتریفیوژ مناسب، سرنگ و سرسوزن مناسب است. بجز دستگاه سانتریفیوژ، برای راحتی کار معمولا لوازم مصرفی در یک بسته قرار داده می شود که به آن کیت پی آر پی می گویند. ما در این مقاله به مشخصات یک کیت پی آر پی استاندارد می پردازیم:

مشخصات کیت پی آر پی استاندارد (standadrd prp kit) چیست؟

کیت PRP (پلاسمای غنی از پلاکت) یک بسته حاوی ابزارهای لازم برای استخراج و تغلیظ پلاکت های خونی است. این بسته شامل چند لوله، محلول ضدانقعاد، سرنگ و سرسوزن است. بسته به نوع کیت تعداد لوله یا سایر اجزای آن متفاوت است. در برخی از کیت ها مثل کیت ارتوپدی به جای لوله کیسه خونگیری قرار دارد. یک کیت PRP خوب باید دارای خصوصیات زیر باشد:

• عملکرد بالا: کیت باید قادر باشد به طور موثر پلاکت‌ها را از خون جدا کند و آن‌ها را متمرکز کند. این معمولاً با استفاده از فرآیندی که شامل گردش فشرده است، انجام می‌شود.
• استفاده آسان: برای جمع‌آوری نمونه‌ها و جداسازی PRP باید بتوان آن را به سرعت و به آسانی استفاده کرد.
• کیفیت بالا : کیت باید از موادی ساخته شده باشد که برای استفاده در بدن انسان ایمن و بی‌خطر باشد. همچنین باید توانایی جلوگیری از آلودگی میکروبی یا ویروسی داشته باشد. لوله های پلاستیکی برای تهیه پی آرپی مناسب نیستند زیرا اولا جدار داخلی لوله کاملا صیقلی نبوده و اصطکاک سطح داخل آن موجب صدمه به پلاکت و آزاد سازی فاکتورهای آن قبل از تزریق می شود. ثانیا پارتیکل های ریز پلاستیک وارد محلول پی آرپی شده و هنگام تزریق وارد بدن بیمار می شود.
• بازدهی کیت: کیت باید قادر باشد یک حجم مناسب از PRP را تولید کند. همچنین باید توانایی بالایی برای متمرکز کردن پلاکت‌ها را داشته باشد.
• قیمت مناسب: قیمت کیت باید با توجه به عملکرد و کیفیت آن مناسب باشد.

مشخصات لوله خونگیری استاندارد

طبق استانداردهای سازمان بهداشت جهانی لوله های پی آرپی که برای خونگیری و سانتریفیوژ استفاده می شود باید مخصوص محیط داخل یعنی IVV بدن باشد. جنس این لوله ها باید شیشه مدیکال گرید 1 و جنس سر لوله ها بوتیل و سیلیکون باشد که بهترین متریال برای سالم ماندن خون و پلاسما است. حجم لوله استاندارد پی آرپی باید 14 سی سی باشد.

مشخصات محلول ضد انعقاد استاندارد

ضـد انعقـاد مصرفـی جهـت تهیـه PRP بـر روی میـزان پلاکـت اسـتحصالی و شـکل پلاکت هــای به دســت آمده تأثیــر فراوانــی دارد. اســتفاده از ســدیم ســیترات آزمایشــگاهی (in vitro) به عنــوان ضـد انعقـاد سـبب کاهـش PH و اسـیدی شـدن محیـط و آپوپتـوز پلاکتـی میشـود و درنتیجـه پلاسـمایی بـه دســت می آیــد کــه فاقــد فاکتورهــای رشــد پلاکتــی اســت. ایــن ضــد انعقــاد جهــت کاربــری انســانی ممنــوع اسـت. بـرای تهیـه خونـی کـه بتـوان از آن پلاکـت تهیـه کـرد ً حتمـا بایـد از ضدانعقادهـای ACD یـا CPD-A1 (مورداســتفاده انســانی) اســتفاده کــرد. ایــن آنتی کواگولانــت هــا نبایــد بــه مــدت طولانــی در معــرض نــور قــرار گیــرد. ً حتمــا بایــد در فویــل آلومینیــم باشــد تــا توکســین تولیــد نکنــد. ضــد انعقــاد CPD-A1 حــاوی دکسـتروز، فسـفات و آدنیـن اسـت. سـیترات از طریـق جمع کـردن کلسـیم از محیـط از انعقـاد جلوگیـری میکنـدو دکســتروز بــرای متابولیســم انــرژی پلاکــت در طــی دوره نگهــداری ضــروری اســت و از تخلیــه گلوکــز کــه منجـر بـه از دسـت رفتـن حیـات پلاکتـی اسـت، ممانعـت می کنـد. آنتـی کواگولانـت بایـد آنالیـز تهیـه داشـته باشـد و مشـخص شـود در کـدام شـرکت دارویـی تهیه شـده اسـت. مایـع آنتـی کواگولانـت بایـد در دمـای 121 درجـه اتـوکلاو بخـار اسـتریل شـده باشـد تـا خطـر عفونـت بـه حداقـل برسـد.

چند نکته مهم :

استفاده از لوله پلاستیکی، لوله های ژل دار و سدیم سیترات پودری برای انجام پی آر پی ممنوع است. زیرا :

• جنس لوله های پلاستیکی پلی اتیلن است که در دور سانتریفیوژ ذرات پلاستیکی از آن جدا می شود و به داخل محلول پلاسما می ریزد. این لوله ها مخصوص مصارف آزمایشگاهی یعنی IVD است و برای تزریق به بدن ممنوع است.
• استفاده از لوله های ژل دار (برپایه ژل) ممنوع است.
• استفاده از سدیم سیترات پودری برای مصارف آزمایشگاهی است و برای تزریق به بدن ممنوع است.

مشخصات ســرنگ و سرســوزن مناســب

انــدازه سرســوزن مناســب خونگیری بیــن 14 تــا 19 اســت. هــر چــه سرســوزن نازك تــر باشــد احتمــال همولیــز و همچنیــن آســیب پاکتــی بیشــتر خواهــد بــود.